Ochotnicza straż pożarna na wsi - jak działa i czym się zajmuje
Ochotnicza straż pożarna to w wielu miejscowościach pierwsza służba, która rusza na pomoc, gdy dzieje się coś złego. Dla mieszkańców wsi jest to jednak także część codziennego życia, a nie wyłącznie sprzęt i syreny. Jak taka organizacja funkcjonuje i na jakich przepisach się opiera? Ten artykuł odpowiada na te pytania.
Czym jest ochotnicza straż pożarna?
Ochotnicza straż pożarna jest zwykle stowarzyszeniem. Oznacza to, że obowiązuje ją nie tylko prawo dotyczące ochrony przeciwpożarowej, ale także Prawo o stowarzyszeniach z 7 kwietnia 1989 r. Członkowie zrzeszają się dobrowolnie i działają na rzecz lokalnej wspólnoty, a o sprawach organizacji decydują zgodnie ze swoim statutem.
Podstawą działania w dziedzinie ochrony przeciwpożarowej jest ustawa z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. Wcześniej obowiązywała ustawa z 4 lutego 1950 r. o ochronie przeciwpożarowej, więc tradycja regulowania tej dziedziny jest dłuższa niż obecny porządek prawny. Warto pamiętać, że przepisy ustawowe wyznaczają ramy, a codzienna praca jednostki zależy od ludzi, którzy ją tworzą.
Jednostka OSP a Państwowa Straż Pożarna
Jednostek OSP jest wielokrotnie więcej niż jednostek Państwowej Straży Pożarnej. Dzięki temu pomoc może pojawić się blisko miejsca zdarzenia, także tam, gdzie zawodowa straż miałaby do pokonania dłuższą drogę. To jeden z powodów, dla których ochotnicy mają tak duże znaczenie w mniejszych miejscowościach.
Nie każda jednostka OSP działa jednak na takich samych zasadach. Część z nich jest włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego, w skrócie KSRG. Włączenie następuje decyzją organów Państwowej Straży Pożarnej, a nie z samej woli stowarzyszenia. Jednostka, która należy do KSRG, jest więc częścią ogólnokrajowego systemu ratowniczego, a nie tylko lokalną organizacją.
Czym zajmuje się ochotnicza straż pożarna?
Najbardziej oczywistym zadaniem jest udział w akcjach ratowniczo-gaśniczych, czyli gaszenie pożarów i niesienie pomocy w sytuacjach zagrożenia. Zakres działań konkretnej jednostki zależy jednak od jej wyposażenia, wyszkolenia członków i tego, czy należy ona do KSRG. Dlatego w artykule ogólnym nie podajemy szczegółowej listy zadań, bo różni się ona w zależności od miejscowości.
Strażacy ochotnicy angażują się również w życie lokalnej społeczności. Działalność nie kończy się na wyjazdach do zdarzeń, ponieważ ważną częścią pracy jest utrzymanie gotowości i współpraca z mieszkańcami. Na wsi, gdzie wszyscy się znają, takie zaufanie bywa równie cenne jak sprzęt.
Remiza jako serce wsi
Remiza to przede wszystkim miejsce, w którym stoi sprzęt i skąd jednostka wyrusza do akcji. W wielu miejscowościach pełni jednak jeszcze jedną rolę, bo bywa też miejscem zebrań wiejskich i lokalnych uroczystości. Mieszkańcy spotykają się tam, by omówić sprawy wsi, a przy okazji świętowania wydarzeń ważnych dla całej społeczności.
Dzięki temu budynek, który kojarzy się głównie z ratownictwem, staje się także punktem spotkań. Taka wielofunkcyjność jest zrozumiała, bo remiza często należy do niewielu większych wspólnych przestrzeni, jakie w danej miejscowości są dostępne.
Dlaczego warto znać swoją jednostkę?
Wiedza o tym, jak działa ochotnicza straż pożarna, pomaga lepiej zrozumieć, kto i na jakich zasadach dba o bezpieczeństwo w okolicy. Wiadomo wtedy, że jednostka jest stowarzyszeniem, że opiera się na ustawie z 1991 r. i że jej udział w KSRG wynika z decyzji Państwowej Straży Pożarnej. To podstawowe informacje, które porządkują obraz całej organizacji.
Osoby zainteresowane tym, jak na wsi działają inne lokalne wspólnoty, znajdą też poradnik o kołach gospodyń wiejskich.